16 września, w przeddzień Dnia Sybiraka, w Zespole Szkół Technicznych w Słupsku specjalnym apelem uczczono kolejną rocznicę agresji i samych Sybiraków. Uczniowie złożyli kwiaty i zapalili znicze Bohaterom Dębów Pamięci. Później grupa młodzieży udała się na uroczystości miejskie, które tradycyjnie odbyły się na starym cmentarzu, przy krzyżach: katyńskim i wołyńskim.

Po uroczystościach miejskich, w Kościele św. Jacka została odprawiona uroczysta Msza św. w intencji Sybiraków, z piękną homilią ks. Eugeniusza, po której pod tablicą pamiątkową Sybiraków w Kościele złożono kwiaty. We Mszy św. i złożeniu kwiatów uczestniczyła p. Krystyna Danilecka - Wojewódzka - wiceprezydent Słupska.

Poniżej przedstawiamy wystąpienie Przewodniczącego Zarządu Słupskiego Oddziału Związku Sybiraków na uroczystościach miejskich:

17 września -Dzień Sybiraka

76. rocznica agresji sowieckiej na Polskę

Rozpętanie II Wojny Światowej należy przypisać Rzeszy Niemieckiej oraz Rosji sowieckiej – dawnemu Związkowi Radzieckiemu. W podpisanym porozumieniu i tajnym protokole z 28 sierpnia 1939 roku dwa dyktatorskie mocarstwa europejskie uzgodniły plany podbojów w Europie. 1 września 1939 roku wojnę rozpoczęły Niemcy, a 17 września napaścią na Polskę sowieci rozpoczęli swoje podboje. Połowa Polski znalazła się pod okupacją sowiecką i w październiku tegoż roku została włączona do terytorium państwa sowieckiego. Druga połowa okupowana przez wojska niemieckie została włączona do Rzeszy Niemieckiej (z wyjątkiem tzw. Generalnej Guberni). Tak odbył się IV rozbiór Polski. Do niewoli sowieckiej dostało się 250 tys. żołnierzy polskich. 22 tys. oficerów zawodowych i rezerwistów na rozkaz władz Rosji sowieckiej zostało zamordowanych w 1940 roku – ten mord nosi nazwę Zbrodni Katyńskiej.

W kolejnych miesiącach roku 1940-41 obaj agresorzy realizowali swoje plany podbojów i szykowali się do wojny między sobą. Polska w 1941 roku staje się sojusznikiem Rosji w wojnie przeciwko Rzeszy niemieckiej. Powstała koalicja antyhitlerowska, która pokonała Rzeszę Niemiecką w 1945 roku. Jakiego rodzaju zniszczenia powodują wojny pokazują dzisiejsze działania wojenne na Ukrainie. W czasie wojny Polska straciła w zabitych około 160 tys. żołnierzy, zginęło 5, 8 mln. obywateli cywilnych, w tym około 2,9 mln. Polaków.

Znajdujemy się przy pomniku poświęconemu bezbronnym ofiarom wojny - żołnierzom polskim, jeńcom wojennym bestialsko zamordowanym w 1940 roku, zesłańcom na Syberię, rodakom zamordowanym przez sowieckich oprawców w czasie wojny, w czasie okupacji i po wojnie. W latach 1939-59 sowieci wywieźli w głąb Rosji – na Syberię , do Kazachstanu i w inne rejony Związku Radzieckiego z terenu wschodnich województw RP około 1,8 mln Polaków. Przeżycie i powrót do Ojczyzny zawdzięczamy naszym rodzicom, byliśmy wtedy dziećmi. Jednak u każdego z nas zesłańców, członków Związku Sybiraków na zawsze pozostaną w pamięci obrazy z tamtych lat. Łomot do drzwi w nocy, wagon pociągu pędzącego w nieznane, zimno, mróz, głód i śmierć oraz droga do wolności, do Polski. Droga jakże często dookoła świata. Nie wszystkim to się udało. Pamiętajmy też, że pierwszymi żołnierzami wojska polskiego organizowanego w Związku Radzieckim od 1942 roku byli Sybiracy, członkowie naszych rodzin. Armia gen. Andersa walczyła u boku aliantów na zachodzie Europy, armia Berlinga prowadziła walki z Rzeszą u boku wojsk sowieckich.

My mieliśmy szczęście wrócić i mamy obowiązek głosić pamięć o tych wydarzeniach. Niech nasze świadectwo, mogiły w Rosji tych, co tam zginęli oraz żyjący tam potomkowie polskich zesłańców będą dowodem tego, czym było sowieckie sąsiedztwo w XX wieku dla Polski. Niech to też będzie przestrogą dla rządzących – to państwo i to społeczeństwo nie zmieniły się. Zamiana dyktatury komunistycznej na autorytarną nie jest drogą do demokracji. Dzisiejsza Rosja prowadzi wojny jawne i ukryte nie tylko na Ukrainie czy Kaukazie. Sposób aneksji Krymu jest powtórką sposobu aneksji naszych ziem wschodnich z 1939 roku. Zamiast agentów komunistycznych byli teraz tzw. „zielone ludziki”. Też było zajęcie terytorium i było referendum. Dzisiaj Rosja weszła na drogę odzyskania terenów i wpływu przynajmniej z okresu przed upadkiem komunizmu i rozpadem Związku Radzieckiego. Polska jest zapewne częścią tych planów, jest przeszkodą w ich realizacji. Dlatego apelujemy do naszych władz państwowych o czujne i mądre sprawowanie rządów, o budowanie naszego bezpieczeństwa w oparciu o nasze zawodowe wojsko oraz sojusz wojskowy NATO. W dniu dzisiejszy chciałbym też wyrazić zadowolenie, że nasze młode pokolenie sprawujące władzę samorządową w Słupsku podtrzymuje pamięć o tych trudnych faktach z naszej historii.

Zebraliśmy się tutaj by oddać hołd naszym rodakom, którzy zginęli w imię Polski i dla Polski. Ginęli bezbronni mordowani w katowniach NKWD, w obozach niewolniczej pracy, ginęli z głodu i wycieńczenia, ginęli, bo byli Polakami. My, zesłańcy, spełniamy w ten sposób nasze przyrzeczenie i nasz dług wobec tych, co nie przeżyli, co nie mogli wrócić do Ojczyzny. Cześć ich pamięci !

Jerzy Lisiecki, Słupsk, 16 września 2015 r.

powrót