Katyń – Sybir

PAMIĘTAMY

Uroczystości upamiętniające 78. rocznicę Zbrodni Katyńskiej w Słupsku odbyły się trzynastego kwietnia. Przy pomniku Krzyża Katyńskiego w samo południe zebrali się kombatanci okresu drugiej Wojny Światowej, młodzież szkolna, przedstawiciele władz samorządowych, uczelni i instytucji państwowych oraz liczni mieszkańcy Słupska. Obecni byli przedstawiciele dowództwa 7. Brygady Obrony Wybrzeża, dowództwa amerykańskiej jednostki obrony przeciwrakietowej oraz jednostki ochrony tej bazy. Szczególnego charakteru uroczystości nadały poczty sztandarowe organizacji kombatanckich , instytucji i szkół. Wojsko wystawiło kompanie honorową. Zebranych przywitał w imieniu Miejskiego Komitetu Obchodów Świąt państwowych i Rocznic Pan Dariusz Poręba. Młodzież zapaliła znicze przy Krzyżu Katyńskim oraz przy nieopodal znajdujących się Krzyżu Wołyńskim i grobowcu zamordowanych przez żołnierzy niemieckich w 1945 roku polskich robotników przymusowych. Uroczystości te od dwunastu lat są przygotowywane przez Związek Sybiraków i Urząd Miejski..

Przemówienie okolicznościowe wygłosił Pan Tadeusz Konopacki, członek Zarządu Oddziału Związku Sybiraków. W swoim wystąpieniu powiedział m. in. :  

KATYŃ – to słowo zna każdy Polak. Przypomnijmy.

Na początku Wojny w 1939 roku do niewoli sowieckiej dostało się 240 tysięcy żołnierzy polskich. Utworzono trzy specjalne obozy jenieckie w Kozielsku i Ostaszkowie w Rosji oraz w Starobielsku na Ukrainie dla około 15 tysięcy osób. Przebywali tam oficerowie WP, policjanci, strażacy, leśnicy, urzędnicy państwowi i politycy. Siedem tysięcy osób znajdowało się w więzieniach na Ukrainie i Białorusi. To była elita naszego państwa. Ci jeńcy i więźniowie byli pod szczególną opieką sowieckiej służby bezpieczeństwa jako osoby niebezpieczne dla Rosji i władzy sowieckiej. W marcu 1940 roku władze Rosji Sowieckiej nakazały zabić tych ponad 22 tysięcy Polaków.


Są wśród Sybiraków członkowie rodzin pomordowanych – rodziny katyńskie. W tym czasie, w kwietniu 1940 roku, gdy mordowano jeńców ich rodziny deportowano na Syberię. Rosja Sowiecka realizowała drugą część planu niszczenia naszej państwowości. W 1940 roku rozpoczęła masową deportację ludności polskiej na Syberię i w inne rejony kraju. Tylko w 1940–41 roku z okupowanych przez Sowietów terenów deportowano ponad milion Polaków. Dzisiejsi Sybiracy są częścią tych, którym się udało wrócić do Ojczyzny. To potomkowie zesłańców okresu Wojny przysłali nam ziemię z polskiego cmentarza w obwodzie Archangielsk. Wmurowana ona jest przy pomniku.


Prawda o mordzie katyńskim do 1990 była ukrywana przez Rosję Sowiecką jak i przez władze polskie. W archiwach moskiewskich jest dokumentacja działań Stalina i jego aparatu państwowego. Po roku 1990 część dokumentów udostępniono Polsce. Rosja przyznała się do tej zbrodni przypisywanej przez lata Niemcom hitlerowskim. Zabrakło jednak osądzenia i ukarania właściwych wykonawców działających w imieniu państwa rosyjskiego.


W imieniu władz samorządowych głos zabrała Zastępca Prezydenta Miasta Słupska Pani Krystyna Danilecka-Wojeweódzka. Podkreślając znaczenie oddawania hołdu ofiarom tej zbrodni powiedziała między innymi:

W historii świata są takie wydarzenia, których nie można zapomnieć. Wielkie, bohaterskie i wielkie tragiczne, wstydliwe dla ludzi i cywilizacji. W XX wieku to czas II wojny światowej, zwycięstwo ideologii faszystowskiej III Rzeszy Niemieckiej i sowieckiej agresji Związku Radzieckiego. Wielką Ofiarą tych ideologii stała się Polska i Polacy.


Lata 1939–45 to czas wielkich zbrodni wykonanych na ludziach przez ludzi. Zbrodni, których nie można zrozumieć, nie można zapomnieć, nie można wybaczyć. Najtragiczniejsze, sprzed 78 laty zadane skrytobójczo przez sowieckie NKWD nie na polu walki, a w lochach więzień, lub nad wykopanymi rowami, strzałem w tył głowy.


Dla zaznaczenia różnorodności wyznań religijnych ofiar tragedii katyńskiej kapłani religii katolickiej, protestanckiej i prawosławnej odmówili modlitwę ekumeniczną.

Z nieukrywaną aprobatą przyjęto nową formułę i treść Katyńskiego Apelu Pamięci odczytanego przez oficera Garnizonu Słupskiego Wojska Polskiego. Oprawę artystyczną uroczystości przygotowała młodzież Zespołu Szkół Technicznych w Słupsku pod kierunkiem Pani Lilianny Lipnickiej.

Uroczystość zakończyło złożenie kwiatów przy Krzyżu Katyńskim. W imieniu Sybiraków kwiaty złożyli członkowie Zarządu z prezesem Zarządu Oddziału Jerzym Lisieckim.

W godzinach porannych w Zespole Szkół Technicznych odbyły się szkolne uroczystości, w których udział wzięci Sybiracy i przedstawiciele Rodzin Katyńskich.




Wiktoria Bicimirska

 

powrót